niedobór witaminy D – produkty bogate w witaminę D w świetle słońca

Niedobór witaminy D – objawy i jak go uzupełnić

W skrócie: Niedobór witaminy D jest w Polsce bardzo powszechny, zwłaszcza jesienią i zimą, gdy słońca jest mało, a to ono odpowiada za większość jej syntezy w skórze. Witamina D wspiera prawidłowe wchłanianie wapnia, utrzymanie zdrowych kości, pracę mięśni oraz prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Objawy niedoboru bywają niespecyficzne (zmęczenie, osłabienie), dlatego najlepiej potwierdzić go badaniem krwi. Poniżej wyjaśniamy, kto jest najbardziej narażony i jak rozsądnie uzupełnić witaminę D3.

Dlaczego niedobór witaminy D jest tak powszechny

Witamina D powstaje głównie w skórze pod wpływem promieni słonecznych (UVB). W polskiej szerokości geograficznej od jesieni do wiosny synteza skórna jest znikoma, a dieta zwykle nie pokrywa zapotrzebowania. Dlatego u wielu osób poziom witaminy D spada właśnie w miesiącach jesienno-zimowych. To jeden z powodów, dla których suplementacja w tym okresie jest tak często zalecana.

Na co wpływa witamina D?

Witamina D pełni w organizmie wiele funkcji potwierdzonych naukowo:

  • wspiera prawidłowe wchłanianie i wykorzystanie wapnia oraz fosforu,
  • pomaga utrzymać zdrowe kości i zęby,
  • wspiera prawidłowe funkcjonowanie mięśni,
  • wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego,
  • bierze udział w procesie podziału komórek.

Objawy niedoboru witaminy D

Objawy bywają niespecyficzne i łatwo je przeoczyć. Najczęściej wymienia się:

  • utrzymujące się zmęczenie i uczucie osłabienia,
  • osłabienie siły mięśni, bóle mięśni i kości,
  • częstsze infekcje,
  • obniżony nastrój, zwłaszcza w miesiącach o krótkim dniu.

Ponieważ te objawy mogą mieć wiele przyczyn, nie należy diagnozować się samodzielnie. Najpewniejszym sposobem jest oznaczenie poziomu 25(OH)D we krwi.

Kto jest najbardziej narażony na niedobór?

  • osoby spędzające mało czasu na słońcu oraz pracujące w pomieszczeniach,
  • osoby starsze (synteza skórna z wiekiem słabnie),
  • osoby z ciemniejszą karnacją,
  • osoby z nadwagą oraz stosujące dietę ubogą w źródła witaminy D,
  • mieszkańcy naszej szerokości geograficznej w sezonie jesienno-zimowym.

Witamina D w diecie – gdzie jej szukać

Dieta pokrywa tylko część zapotrzebowania. Najlepszymi źródłami są tłuste ryby (łosoś, makrela, śledź), żółtka jaj, a także produkty wzbogacane. W praktyce, zwłaszcza zimą, sama dieta rzadko wystarcza, dlatego rozważa się suplementację witaminą D3.

Jak uzupełnić witaminę D3 – suplementacja

Witaminę D3 przyjmuje się zwykle raz dziennie, w trakcie posiłku zawierającego tłuszcze, ponieważ jest rozpuszczalna w tłuszczach i lepiej się wtedy przyswaja. Dawkę dobiera się indywidualnie, najlepiej na podstawie wyniku badania i zaleceń lekarza; profilaktycznie w sezonie jesienno-zimowym suplementacja jest powszechnie rekomendowana u osób dorosłych. Najważniejsza jest regularność: witaminę D warto przyjmować codziennie, o stałej porze, przez co najmniej 2 miesiące, a w praktyce przez cały sezon, aby utrzymać prawidłowy poziom. Nie przekraczaj dawki zalecanej na opakowaniu ani ustalonej z lekarzem.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jak sprawdzić, czy mam niedobór witaminy D?

Najpewniej wykonując badanie krwi – oznaczenie 25(OH)D. Na jego podstawie lekarz dobierze odpowiednią dawkę.

Kiedy najlepiej brać witaminę D3?

W trakcie posiłku zawierającego tłuszcze, o stałej porze. Pora dnia ma mniejsze znaczenie niż regularność.

Jak długo suplementować witaminę D?

Zwykle przez cały sezon jesienno-zimowy, a czasem cały rok – zgodnie z zaleceniami lekarza. Efekt utrzymania poziomu wymaga regularności przez co najmniej 2 miesiące.

Czy można przedawkować witaminę D?

Tak, dlatego nie należy przekraczać zalecanej dawki. Wysokie dawki stosuje się wyłącznie pod kontrolą lekarza.

Czy witamina D3 wspiera odporność?

Tak, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Nie zastępuje jednak zdrowego trybu życia ani leczenia.

Podsumowanie

Niedobór witaminy D jest w naszym klimacie powszechny, zwłaszcza jesienią i zimą, a jego objawy bywają niespecyficzne. Witamina D wspiera kości, mięśnie i odporność, dlatego warto zadbać o jej poziom – najlepiej po badaniu krwi i konsultacji – łącząc dietę z regularną suplementacją D3.

Zastrzeżenie: Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Suplementy diety nie zastępują zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia. Dawkowanie witaminy D najlepiej ustalić z lekarzem na podstawie badania. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży lub karmisz piersią.

Źródła

  1. Rusińska A., i wsp. (2018). Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018. Wytyczne dla Europy Środkowej. journals.viamedica.pl
  2. NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin D – Fact Sheet for Health Professionals. ods.od.nih.gov
  3. EFSA. Scientific Opinions on health claims related to vitamin D. efsa.europa.eu
  4. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej / PZH. Witamina D. ncez.pzh.gov.pl

Redakcja Orzax

Udostępnij:

Zanim przejdziesz dalej…

Przygotowaliśmy kilka starannie wybranych artykułów, które mogą zainspirować Twoją kolejną rutynę wellness.

Nigella sativa – kwiat i nasiona czarnuszki siewnej na polu

Nigella sativa to czarnuszka siewna, jednoroczna roślina z rodziny jaskrowatych. Sprawdź, skąd pochodzi, czym różni się od kminku i jak...

Olejek z oregano do picia – szklanka wody, miód i świeże oregano

Olejek z oregano do picia zawsze rozcieńczaj. Sprawdź, w czym go mieszać, kiedy pić, co zrobić, gdy piecze w gardle,...

Ostropest plamisty – działanie: kwiat ostropestu, liść karczocha i mniszek lekarski

Jak działa ostropest plamisty i co dodają karczoch oraz mniszek lekarski? Sprawdź tradycyjne zastosowania, uczciwą ocenę dowodów i to, czego...

olej z czarnuszki w kapsułkach czy w płynie – nasiona czarnuszki, kwiat i miseczka oleju na drewnianym blacie

Kapsułki czy płyn? Porównujemy olej z czarnuszki pod kątem smaku, dawkowania, zawartości tymochinonu, stosowania na skórę i tego, która forma...

Witaminy na odporność jesienią – nasiona czarnuszki, oregano i herbata na jesiennym stole

Jesienią najczęściej brakuje witaminy D. Sprawdź, jakie witaminy na odporność wybrać, co badania mówią o czarnuszce i oregano i jak...

Ostropest plamisty – jak stosować: kwiat i nasiona ostropestu, szklanka wody

Ostropest działa tylko przy regularnym stosowaniu. Sprawdź, ile brać dziennie, o jakiej porze, z czym łączyć i jak długo stosować...

Jak wybrać olejek z oregano – świeże oregano i bursztynowy olejek

Nie każdy olejek z oregano jest taki sam. Sprawdź 7 kryteriów, które realnie odróżniają dobry produkt od słabego, i wybierz...

Olej z czarnuszki na włosy – olej z pipetą, nasiona czarnuszki i drewniany grzebień

Jak stosować olej z czarnuszki na włosy? Krok po kroku o olejowaniu skóry głowy i końcówek: ile oleju, jak długo...