Dzikie oregano – co to znaczy i czym różni się olejek z dzikiego oregano

W skrócie: Dzikie oregano to nie osobny gatunek rośliny, tylko określenie oregano rosnącego naturalnie, najczęściej na kamienistych zboczach basenu Morza Śródziemnego. W sklepach to także popularna nazwa handlowa. O jakości olejku z dzikiego oregano nie decyduje samo słowo „dzikie", ale trzy konkretne rzeczy: gatunek rośliny podany po łacinie, zawartość karwakrolu i standaryzacja, czyli powtarzalny skład każdej partii. Poniżej wyjaśniamy, co kryje się za tą nazwą i jak czytać etykietę.

Co to jest dzikie oregano?

Dzikie oregano to oregano, które rośnie w naturalnym środowisku, a nie na plantacji. Najczęściej chodzi o rośliny z rodzaju Origanum (lebiodka) zbierane w górach i na nasłonecznionych zboczach Grecji, Turcji i innych krajów śródziemnomorskich. Samo określenie nie ma jednak definicji botanicznej ani prawnej. Nie mówi, jaki to gatunek ani ile związków aktywnych zawiera olejek.

Co ciekawe, w krajach śródziemnomorskich nazwą „oregano" określa się zwyczajowo nawet rośliny spoza rodzaju Origanum. W badaniu dziko rosnących populacji z 33 stanowisk na greckiej wyspie Ikaria naukowcy analizowali cztery rośliny nazywane „oregano": dwa gatunki lebiodki (Origanum hirtum i Origanum onites), a także Coridothymus capitatus i Satureja thymbra, czyli rośliny pokrewne tymiankowi i cząbrowi [1]. To dobrze pokazuje, dlaczego samo słowo „dzikie" niewiele mówi o tym, co jest w butelce.

Dzikie oregano a oregano z kuchni: czym się różnią

Oregano z kuchni to suszone ziele, a olejek z oregano to skoncentrowany olejek eteryczny, destylowany z liści i kwiatów. Różnica w stężeniu związków aktywnych jest ogromna, dlatego przyprawa i olejek to dwa różne produkty, niezależnie od tego, czy roślina była dzika, czy uprawna.

Oregano w kuchni ma swoje miejsce, ale nie zastępuje suplementu. Jeśli interesuje Cię olejek, liczy się to, co podaje etykieta, a nie to, czy ziele kojarzy się z dziką przyrodą.

Gatunki oregano: dlaczego nazwa łacińska mówi więcej niż słowo „dzikie"

Nazwa łacińska mówi, z jakiej rośliny powstał olejek, a to w dużej mierze przesądza o jego składzie. Rodzaj Origanum obejmuje wiele gatunków, które pachną podobnie, ale różnią się chemicznie. Przegląd badań nad całym rodzajem wskazuje, że w części gatunków dominują karwakrol i tymol, a w innych zupełnie inne związki, takie jak terpinen-4-ol, linalol czy wodzian sabinenu [2].

• Origanum vulgare, lebiodka pospolita. Najbardziej znany gatunek, rośnie także w Polsce. Jego olejek bywa bardzo różny w zależności od podgatunku i miejsca pochodzenia.
• Origanum onites, nazywane oregano tureckim. Rośnie głównie w południowej Grecji, na Sycylii i w południowo-zachodniej Turcji, a jego olejek jest bogaty w karwakrol [3]. Z tego gatunku pochodzi olejek Orzax.
• Origanum majorana, czyli majeranek. Ten sam rodzaj, ale inny profil aromatu i składu.
• Origanum dictamnus, dyptam kre­teński. Europejska Agencja Leków (EMA) opracowała dla jego ziela monografię tradycyjnego stosowania w formie naparu, opartą na długoletnim użyciu, przy ograniczonych danych z badań klinicznych [4].

Etykieta z samym słowem „dzikie" i bez nazwy gatunku nie pozwala ocenić, co kupujesz.

Gdzie rośnie oregano wykorzystywane na olejek

Oregano na olejek pochodzi głównie z regionu śródziemnomorskiego. Rośliny z rodzaju Origanum występują przede wszystkim wokół Morza Śródziemnego, a także w części Europy i Azji [2]. Anatolia jest jednym z ważnych obszarów występowania oregano, a tureckie oregano (Origanum onites) ma tam długą tradycję w kuchni i domowej fitoterapii. Nie jest to jednak jedyne miejsce, gdzie rośnie ten gatunek.

Właściwości olejku z dzikiego oregano: co pokazują badania

Właściwości olejku z oregano wiążą się przede wszystkim z karwakrolem, głównym związkiem aktywnym olejku, a w mniejszym stopniu z tymolem. Najwięcej danych pochodzi z badań laboratoryjnych (in vitro) i na zwierzętach. Przegląd badań nad rodzajem Origanum opisuje szereg obserwacji przedklinicznych, m.in. właściwości przeciwutleniające, i podkreśla, że do wniosków klinicznych potrzebne są badania z udziałem ludzi [2].

Uczciwie więc: olejek z oregano tradycyjnie stosuje się jako wsparcie odporności, a badania laboratoryjne sugerują jego potencjał, ale nie jest to lek i nie zastępuje leczenia. Badań z udziałem ludzi jest wciąż niewiele, dlatego o olejku z oregano mówimy jako o wsparciu, a nie o sposobie na konkretne dolegliwości.

Dlaczego procent karwakrolu jest ważniejszy niż etykieta „dzikie"

Procent karwakrolu mówi, ile związku aktywnego jest w olejku, a słowo „dzikie" tego nie mówi. Badania pokazują, że nawet w obrębie jednego gatunku skład potrafi się mocno różnić:

• W dziko rosnących populacjach Origanum onites z 33 stanowisk na Ikarii zawartość karwakrolu w olejku wahała się od 72,3% do 89,2% [1].
• W analizie laboratoryjnej innej próbki olejku z Origanum onites karwakrol stanowił około 48% [3].
• W badaniu tureckiego oregano (Origanum onites) zbieranego od czerwca do września skład olejku zmieniał się w zależności od miesiąca zbioru, a karwakrolu było najwięcej w lipcu [5].

Dziko rosnąca roślina daje więc olejek o zmiennym składzie. Dlatego ważniejsza od nazwy jest standaryzacja, czyli potwierdzona zawartość karwakrolu w każdej partii. Olejek Orzax jest standaryzowany na 88% karwakrolu, a 3 krople dostarczają 33 mg olejku z oregano o tym składzie.

Jak rozpoznać dobry olejek z oregano: 5 rzeczy do sprawdzenia na etykiecie

1. Gatunek po łacinie. Szukaj pełnej nazwy, np. Origanum onites lub Origanum vulgare, a nie samego „oregano".
2. Procent karwakrolu. Konkretna liczba, a nie ogólne „wysoka zawartość".
3. Baza olejowa. Etykieta powinna mówić, w czym olejek jest rozpuszczony, np. w oliwie z oliwek.
4. Standaryzacja. Deklaracja, że skład jest powtarzalny, a nie „naturalnie zmienny".
5. Producent i badania. Pełne dane producenta, numer partii, badania laboratoryjne i certyfikaty zakładu. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej przypomina, że na etykiecie suplementu warto sprawdzić skład, porcję dzienną i ostrzeżenia [6].

Pochodzenie surowca: Biocell i kontrola od pola do butelki

Surowiec do olejku Orzax dostarcza Biocell, spółka z grupy Alyors, do której należy także Orzax. Dzięki temu cały łańcuch, od rośliny po gotowy olejek, pozostaje pod kontrolą jednej grupy. Nie piszemy, że nasz olejek jest „dziki". Piszemy, co da się sprawdzić: pochodzi z Origanum onites, z liści, i jest standaryzowany na 88% karwakrolu oraz 0,3% tymolu.

Jakość Orzax: 88% karwakrolu i certyfikowany zakład

Orzax działa od 2004 roku. Firmę założyli farmaceuta, lekarz i inżynier, a jej produkty są dostępne w ponad 60 krajach. Olejek z oregano powstaje we własnym zakładzie z certyfikatami GMP oraz ISO 9001 i ISO 22000, w zakładzie zarejestrowanym w FDA, z badaniami laboratoryjnymi. Nad formułami pracuje centrum badawczo-rozwojowe Nuvita. Produkt jest wegański, bez glutenu, bez nabiału i bez konserwantów.

Jak stosować olejek z oregano i jak długo

Zalecana porcja to 3 krople dziennie (33 mg olejku z oregano), zawsze rozcieńczone, np. w łyżce oliwy, miodu lub wody, najlepiej do posiłku. Nigdy nie przyjmuj olejku prosto z butelki. Aby ocenić działanie, stosuj regularnie, codziennie, przez co najmniej 2 miesiące. Przy nieregularnym stosowaniu trudno zaobserwować efekty. Olejku nie zaleca się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u dzieci bez konsultacji z lekarzem; szczegóły opisaliśmy w artykule olejek z oregano: przeciwwskazania.

Olejek z Oregano od Orzax – Origanum onites, 88% karwakrolu

Jeśli szukasz olejku, który zamiast modnego słowa podaje konkretne parametry, sprawdź Olejek z Oregano od Orzax. To 30 ml kropli z olejkiem z liści Origanum onites, standaryzowanym na 88% karwakrolu i 0,3% tymolu, na bazie oliwy z oliwek z mieszanką tokoferoli. Wegański, z surowcem od Biocell i produkcją w zakładzie zarejestrowanym w FDA.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy dzikie oregano to to samo co oregano z przyprawy?

Nie zawsze. „Dzikie" oznacza tylko, że roślina rosła naturalnie. Przyprawa to suszone ziele, a olejek to skoncentrowany olejek eteryczny o dużo wyższym stężeniu związków aktywnych.

Który gatunek oregano jest najlepszy na olejek?

Na olejek bogaty w karwakrol wybiera się najczęściej gatunki takie jak Origanum onites czy niektóre podgatunki Origanum vulgare. Ważniejsze od samego gatunku jest jednak to, czy skład olejku jest standaryzowany.

Ile karwakrolu powinien mieć olejek z dzikiego oregano?

Warto wybierać olejek z deklarowaną, wysoką zawartością karwakrolu. Olejek Orzax jest standaryzowany na 88% karwakrolu. Brak liczby na etykiecie oznacza, że nie wiadomo, ile związku aktywnego zawiera produkt.

Czy dzikie oregano jest silniejsze?

Niekoniecznie. W badaniach dziko rosnących roślin zawartość karwakrolu różniła się między stanowiskami i zależała od miesiąca zbioru. O „sile" olejku decydują gatunek i standaryzacja, a nie słowo „dzikie".

Czy olejek z oregano można stosować codziennie?

Tak, w zalecanej porcji i zawsze rozcieńczony. Aby ocenić działanie, stosuj go codziennie przez co najmniej 2 miesiące, a potem rozważ przerwę lub konsultację z farmaceutą.

Jak przechowywać olejek z oregano?

W szczelnie zamkniętej buteleczce, w temperaturze pokojowej, z dala od światła i źródeł ciepła, poza zasięgiem dzieci. Zawsze sprawdzaj datę ważności i zalecenia na opakowaniu.

Podsumowanie

Dzikie oregano to atrakcyjna nazwa, ale nie parametr jakości. Olejek z dziko rosnących roślin może mieć bardzo różny skład, zależnie od gatunku, miejsca i momentu zbioru. Przy wyborze olejku z dzikiego oregano sprawdzaj nazwę łacińską, procent karwakrolu, bazę olejową, standaryzację i dane producenta. Więcej o samym olejku przeczytasz w przewodniku olejek z oregano: właściwości i zastosowanie. Poznaj Olejek z Oregano od Orzax: Origanum onites, 88% karwakrolu, wegański.

Zastrzeżenie: Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Suplementy diety nie zastępują zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży lub karmisz piersią.

Źródła

1. Economou G., Panagopoulos G., Tarantilis P., i wsp. (2011). Variability in essential oil content and composition of Origanum hirtum L., Origanum onites L., Coridothymus capitatus (L.) and Satureja thymbra L. populations from the Greek island Ikaria. Industrial Crops and Products. doi.org
2. Sharifi-Rad M., Berkay Yılmaz Y., Antika G., i wsp. (2021). Phytochemical constituents, biological activities, and health-promoting effects of the genus Origanum. Phytotherapy Research. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Spyridopoulou K., Fitsiou E., Bouloukosta E., i wsp. (2019). Extraction, Chemical Composition, and Anticancer Potential of Origanum onites L. Essential Oil. Molecules. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. European Medicines Agency, HMPC (2013). Origani dictamni herba. ema.europa.eu
5. Ozkan G., Baydar H., Erbas S. (2010). The influence of harvest time on essential oil composition, phenolic constituents and antioxidant properties of Turkish oregano (Origanum onites L.). Journal of the Science of Food and Agriculture. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Stoś K. (2017). Suplementy diety czy leki? Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. ncez.pzh.gov.pl

Redakcja Orzax